این کتاب صد و شصت صفحه‌ای حاوی بیست و دو خاطره بسیار زیبا و دلنشین از صعود‌های ایشان در هیمالیا و خاطرات صعود‌های در آلپ رامیباشد.
این خاطرات بقدری شیرین بیان شده‌اند که وقتی شروع کردیم به‌خواندن سخت میشود آن را نیمه کاره بکنار گذاشت.
کتاب خاطرات سرزمین برفی فقط شامل خاطرات نیست بلکه هر بخشی از آن با کلی اطلاعات مفید از آن منطقه شروع میشود.
این کتاب توسط انتشارات سناعی منتشر شده.
آیا اینکه انتشارات سنایی فروشگاه آنلاین برای عرضه کتابهای منتشره شده توسط خودشان دارند یا خیر ، را من در حال حاضر اطلاعی ندارم. اما تحقیق میکنم و اگر سایت فروشگاه آنلاین کتاب داشتند، این متن را بروز خواهم کرد.
شماره تلفن انتشارات سناعی ۰۲۱۶۶۴۰۲۰۶۱
برای تهیه این کتاب میتوان آن را از طریق سایت اینترنتی سی بوک تهیه کرد. اما اغلب کتاب فروشی های آنلاین که کتب فارسی بفروش میرسانند نسخه ای از آن را بفروش میرسانند.
لطفا اگر در بین دوستان کسی این کتاب را مطالعه کرده خوشحال میشوم که نظرشان را فقط در ارتباط با این کتاب با دیگران به اشتراک بگزارند.
مراحل ساخت سورتمه حمل مجروح با کمک چوب اسکی، موضوع این مقاله است.
روی دیگر لذت از زیبای‌های کوهستان وجود خطرات و احتمال بروز حوادث است.
آمادگی و میزان ریسک پذیری، مرز بین کوهنوردی و کوهپیمای را معین و تعریف میکنه.
در اسکی تورینگ و اسکی کوهستان هم غیر از این نیست.
احتمال بروز حادثه برای همه، در همجا و در هر زمانی وجود داره. اما با آموزش و کسب علم و تجربه و امادگی نسبی میتوانیم از درصد احتمال بروز حادثه و صدمه ناشی از آن را تا حدودی کم کنیم.
گاهی پیش میاد که فردی مجروح شده، امکان درخواست امداد نیز وجود ندارد. شرایط مجروح نیز اجازه میدهد که وی را به محلی امنتر انتقال دهیم.
یکی از تکنیکهای مفید برای حمل اضطراری یک فرد مجروح قابل انتقال بکارگیری از:
چوبهای اسکی
باتومها
پوست مخصوص صعود با اسکی
بیلچه برف
کیسه خواب یا کیسه بیواک
کوله پشتی
سه عدد طنابچه انفرادی و چند عدد کارابین است.
توجه‌تان را به دیدن کلیپی کوتاه و در اینمورد جلب میکنم.
متن و توضیحات کلیپ:
آموزش ساخت سورتمه حمل مجروح با یک جفت چوب اسکی:
برای ساخت سورتمه حمل مجروح ما به وسایل زیر نیاز داریم:
چوبهای اسکی
باتومها
پوست مخصوص صعود با اسکی
بیلچه برف
کیسه خواب یا کیسه بیواک
کوله پشتی
سه عدد طنابچه انفرادی و چند عدد کارابین
بعد از معاینه اولیه و اطمینان از ثابت بودن وضعیت عمومی و عدم خونریزی داخلی فرد مصدوم و در صورتی که تصمیم به این انتقال گرفتیم،
اول توسط طنابچه انفرادی، کفه بیلچه برف و دو چوب اسکی و با توم های کنترل را به هم متصل میکنیم.
توسط یک طنابچه دیگر دسته یک بیلچه برف را به فیکسهای هر دو اسکی و سپس کوله پشتی را متصل میکنیم.
به این صورت امکان مناسبی را برای قرار دادن فرد مصدوم بروی سورتمه حمل مجروح فراهم میکنیم.
فرد مجروح را در کیسه بیواک و یا پتوی نجات قرار میدهیم،
با کمک طنابچه انفرادی و پوستهای صعود مصدوم را بروی سورتمه فیکس میکنیم. اکنون سورتمه حمل مجروح ما آماده است.
https://www.aparat.com/v/wZ27i
متن و توضیحات کلیپ:
آموزش ساخت سورتمه حمل مجروح با یک جفت چوب اسکی:
برای ساخت سورتمه حمل مجروح ما به وسایل زیر نیاز داریم:
چوبهای اسکی
باتومها
پوست مخصوص صعود با اسکی
بیلچه برف
کیسه خواب یا کیسه بیواک
کوله پشتی
سه عدد طنابچه انفرادی و چند عدد کارابین
بعد از معاینه اولیه و اطمینان از ثابت بودن وضعیت عمومی و عدم خونریزی داخلی فرد مصدوم و در صورتی که تصمیم به این انتقال گرفتیم،
اول توسط طنابچه انفرادی، کفه بیلچه برف و دو چوب اسکی و با توم های کنترل را به هم متصل میکنیم.
توسط یک طنابچه دیگر دسته یک بیلچه برف را به فیکسهای هر دو اسکی و سپس کوله پشتی را متصل میکنیم.
به این صورت امکان مناسبی را برای قرار دادن فرد مصدوم بروی سورتمه حمل مجروح فراهم میکنیم.
فرد مجروح را در کیسه بیواک و یا پتوی نجات قرار میدهیم،
با کمک طنابچه انفرادی و پوستهای صعود مصدوم را بروی سورتمه فیکس میکنیم. اکنون سورتمه حمل مجروح ما آماده است.
کومه برفی چیست؟ در پایان این مقاله به جواب این سوال میرسیم.
وابسته به فصل و شرایط محیط , امکانات مختلفی برای پیدا کردن و یا ساخت یک سرپناه برای بیواک وجود داره. در فصل زمستان و در مناطق پر برف کوهستانی گاهی یافتن یک سرپناه طبیعی کمی دشوار است.
در این شرایط ساخت غار برفی و یا یک سنگر برفی راه حل مناسبی برای یک بیواک اضطراری زمستانی است. اغلب پیش میاد که برای ساخت اونها، یا زمان کافی در اختیار نداریم و یا توده برف از تراکم و عمق کافی برخوردار نیست و یا برای ساخت غار برفیشیب مناسب و برف کافی وجود نداره.
و اینجاست که ساخت یک کومه برفی میتونه گزینه مناسبی باشه.
کومه برفی چیزی نیست جز یک پشته گنبدی شکل از حجم و توده‌ای از برف که داخل آن خالی میشود. و امکان اطراق در داخل آن برای سپری کردن شرایط اضطراری را در اختیار میگزارد.
روشهای مختلفی برای ساخت کومه برفی وجود داره، اما روش «گاوصندوق شکن» شاید سریعترین روش ساخت کومه برفی باشد، بخصوص در مناطقی با عمق کم برف.
این اصطلاح گاوصندوق شکن/ مخزن شکن را من از زبان آلمانی به فارسی برگرداندم، ممکنه در ایران برای این روش از اصطلاح دیگری استفاده شود!
روش متداول ساخت کومه/ دخمه برفی در بسیاری از کشورها و ایران، توسط اساتید کوهنوردی تعلیم داده میشود. اما من اسم این روش سریع ایجاد کومه برفی را کومه پارتیزانی گذاشتم.
با استفاده از این روش میشه یک کومه برفی برای بیواک سه تا چهار نفر را در مدت سی دقیقه برپا کرد.
آموزش، تمرین ساخت کومه برفی زیر نظر اساتید کاربلد، چه با روش متداول و یا روش گاوصندوق شکن وکسب مهارت و تجربه آن میتواند در کوتاه کردن این زمان و ساخت یک کومه ایمن بسیار سودمند باشد.
در اینجا لازم میدانم که توجه‌تان را به این موضوع جلب کنم:
غار برفی ،سنگر برفی و کومه برفی
با یکدیگر متفاوت هستند، همانطوری که با ایگلو نیز بسیار متفاوت هستند. آنها هم در ساخت و هم در معنی باهم تفاوت دارند. اما هدف همگی یکی است. سپری کردن شرایط اضطراری.
در روش ایجاد کومه پارتیزانی، بعد اینکه محل ایمنی بدور از ریزش بهمن و سنگ را برای بیواک انتخاب کردیم. چاله‌ای را به سطح و عمق مناسب در برف ایجاد میکنیم، با راه رفتن بروی سطح کف چاله ایجاد شده آن رامتراکم و صاف میکنیم. دقت شود به سطح زمین نرسیم.
اکنون کوله پشتی ها و اسکی و بقیه تجهیزات همراهمان را داخل چاله قرار داده و روی تجهیزات را با یک زیرانداز چادر و یا یک پانچو میپوشانیم. سپس برف‌های اطراف را دوباره به روی آن تجهیزات برمیگردانیم،
کار را تا انجای ادامه میدهیم که یک پشته مخروطی شکل از برف ایجاد شود.
لازم است لایه به لایه حجم برف پشته را متراکم و مستحکم کنیم. و اجازه میدهیم که حجم برف در برودت هوا مستحکم شوند.
سپس در جهت پشت به باد با ایجاد یک ورودی کوچک شروع به خارج کردن تجهیزات و تراشیدن و تخلیه برف ازداخل پشته برف میکنیم. در حین تراشیدن و تخلیه برف از داخل کومه دقت میکنیم که دیوار و طاق کومه بیش ازحد نازک نشود و به آن آسیبی نرسد. بطور معمول قطر چهل سانتیمتر برای سقف کفایت میکند. در طول روز وقتی روشنایی محیط از سطح برف نمایان شود «کم و بیش» قطر حجم برف حدود چهل سانتیمتر است.
این تخلیه برف از داخل پشته برف را تا انجا ادامه میدهیم که داخل پشته برف فضای کافی برای افراد گروه وتجهیزات فراهم شود.
همچنان دقت شود که طاقمان صدمه‌ای نبیند و یا قطر طاق بیش از آن چه که باید نازک نشود. اما مهم است که طاق و بدنه کومه از داخل صاف و یکدست باشد.
اگر در نقاطی از بدنه و یا طاق کومه‌مان محفظه و یا سوراخ کوچکی ایجاد شده اصراری بر بستن آن نداشته باشیم. این سوراخها دریچه‌های مناسبی برای ورود هوای تازه هستند.
داخل کومه برفی نسبتا سریع به درجه صفر میرسد حتی اگر بیرون با دمای منفی بسیار پایین مواجه باشیم. دوتا نکته مهم وجود داره که باید در حین ساخت کومه برفی و سنگر برفی و غار برفی باید در نظر داشت:
گردش مناسب هوا داخل کومه برفی برای جلوگیری از کمبود اکسیژن
جلوگیری از آب شدن لایه برف و چکیده شدن قطرات آب از سقف گنبدیمان
ایجاد و یا حفظ چندین محفظه ورود و جریان هوا و امکان کنترل این ورودی. ما میتونیم با عبور یک باطوم کوهنوردی از محفظه ایجاد شده از آن به عنوان یک فنتیل بهره ببریم.
پس از اینکه محیط داخل کومه به اندازه مورد نیاز ایجاد شد دوباره بررسی میکنیم تا سقف از داخل کاملاسیقلی باشد.
از داخل و در کف کومه پایین دیواره آن شیار جوب مانندی به اندازه یک بند انگشت ایجاد میکنیم تا قطرات آبیکه در اثر بخار تنفس و آب شدن لایه یخ سقف کومه بر اثر کرمای بدن و تنفس، از سقف لیز خورده و داخل آن کانال جمع شود.
تمام تجهیزات و افراد را از داخل کومه خارج میکنیم و اجازه میدهیم تا حجم برف کومه قدری بر اثر برودت وسرمای محیطی مستحکم شود. اکنون زمان مناسبی است تا محل و اطراف و قسمت ورودی پشته برفی را به هرنحو ممکنی از خارج آن علامتگزاری کنیم. در صورتی که به هر دلیلی تیمهای امداد و یا پشتیبانی در روز بعد به دنبالمان بودند، بتوانند از طریق این علائم از محل کومه اطلاع پیدا کنند و یا اینکه احیانا کسی اشتباها روی طاق کومه پا نگزارد.
خوب حالا که دیگه هم کومه برفیمان از داخل اماده شده و اطراف کومه را هم علامت گزاری کردیم، دیگر وقتش است که تجهیزات را به داخل کومه انتقال دهیم، اگر زیر انداز فوم و یا بادی به همراه داریم، انها به عنوان لایه ایزولاتسیون زیر استفاده میکنیم و سپس یا از کیسه خواب همراه و یا کیسه بیواک استفاده میکنیم.
در پایان چند نکته مهم: روشن کردن شمع و یا وسایل گازسوز برای پخت و پز و روشنایی، هم از حجم اکسیژن داخل کم میکنند و هم باعث گرم و ذوب شدن تدریجی سقف کومه میشه. مناسبه که هنگام استفاده از این وسایل به جریان هوا داخل کومه بخوبی فکر کنیم.
فراموش نکنیم که ایجاد این کومه‌ها برای شرایط اضطراری است پس ان را با هتل لوکس طلایی اشتباه نگیریم. به هر حال دمای صفر درجه بهتر از سی درجه منفی صفر است. در بازگشایی و کمک به جریان هوا داخل کومه بیدقتی نکنیم که کمبودش میتونه باعث رطوبت زیاد داخل کومه شود و در نتیجه خطر ریزش سقف و خیس شدن لباسها و تجهیزات..
قطره قطره جمع گردد وانگهی دریا شود! پس نسبت به این موضوع حساس باشیم.
کیسه بیواک اصولا فقط یک کیسه ساخته شده از پارچه‌های الیاف مصنوعی است، بدون عایق حرارتی و به همین دلیل از کیسه خواب سبکتر و کم حجم تر است. اما این کیسه بظاهر ساده واقعا چیست؟ انواع آنها، و برای خریدن یکی از آنها باید به چه نکاتی توجه کرد؟ در این پست کیسه بیواک را بررسی میکنیم.
پیشنهاد میکنم قبل از شروع به مطالعه این مطلب، مقاله «بیواک چیست؟» را مطالعه کنید. در آن مقاله، تعریف کلی بیواک، انواع روشهای بیواک، تجهیزات مورد نیاز و نکات قابل توجه در بیواک را تا حدودی بررسی کردم. اما برای یادآوری، بی ضرر نیست، دوباره تعریف کوتاهی از بیواک داشته باشیم و بعد بریم سراغ کیسه بیواک.
تعریف بیواک
به شبمانی اضطراری و موقت در کوهستان و در طبیعت و با حداقل امکانات ( بیرون از پناهگاه) را «بیواک» «Bivouac» میگویند.
تصمیم به بیواک در شرایطی اضطراری گرفته میشود که ادامه دادن راه، باعث بیشتر به خطر افتادن جانمان شود.
برای کسب اطلاعات دقیقتر و بررسی نکات مهم در مورد بیواک، این مقاله «بیواک چیست؟» را از دست ندهید.
در مطلب بیواک چیست توضیح دادم که بیواک معمولا به سه دسته تقسیم میشود:
بیواک از پیش برنامه ریزی شده و با حداقل تجهیزات
بیواک ناخواسته همراه با حداقل تجهیزات
بیواک ناخواسته بدون هیچ نوع تجهیزات
در یک طراحی و مدیریت برنامه خوب همیشه احتمال شرایط حاد در نظر گرفته میشود و از همین منظر برای احتمال یک بیواک اضطراری نیز تجهیزات مناسب مانند تغذیه و البسه اضافه و هر نفر یک کیسه بیواک در نظرگرفته میشود. «اصطلاحا تجهیزات پلان بی»
تعریف کیسه بیواک
کیسه بیواک ها در حقیقت یک جانپناه تک نفره و یا دو نفره است که با ایجاد یک لایه حفاظ بین نفر داخل و محیط اطراف او، باعث حفاظت حداقلی وی از باد و سرما میشود و عایق حفظ گرمای تولید شده بدن فرد داخل کیسه بیواک میشود.
کیسه بیواک اصولا فقط یک کیسه از مسنوجات مصنوعی است، بدون عایق حرارتی و به همین دلیل از کیسه خواب سبکتر و کم حجم تر است.
انواع کیسه بیواک:
آنها در دو گروه:
برای محیط خشک و گرم که از پارچه سبکتر و در قسمت صورت آن از پارچه توری ساخته میشوند.
برای محیطی سرد و مرطوب که از پارچه مقاوم در برابر آب و باد و اصطکاک تولید میشوند.
کیسه‌های بیواک در دو فرم، طراحی، تولید و بفروش میرسند.
هردوی این فرم ها نیز، در دو نوع سبک و خیلی سبک ساخته میشوند.
نوع سبک آن از پارچه‌های مقاوم الیاف پلی‌استر با ریپ استاپ و یا پارچه کوردورا با غلاف تنفسی و یا بدون غلاف تنفسی و برای چندین بار استفاده تولید میشوند. زیپ سرتاسری مانند کیسه خواب دارند و بخش زیر آن از پارچه‌های مقاوم در برابر اصطکاک ساخته میشوند.
در مقابل انواع بسیار سبک که از مخلوطی از الیاف آلیمینیومی و یا پولی استر تولید میشوند. انها معمولا برای یک یا دو بار قابل استفاده هستند.
نوع دیگری معروف به سرپناهی نیز برای یک نفر تا چهار نفر ساخته میشوند. افراد بصورت نشسته قرار میگیرند و آن را بروی خود بشکل کاور میکشند ( این نوع کیسه بیواک در ایران به چادر سیمرغ معروف است) در انواعی از آنها امکان اتصال کاور رویی به لایه زیرین توسط زیپ وجود دارد و دارای یک یا دو پنجره‌ای کوچک هستند. از ستون و یا به اصطلاح تیرک برخوردار نیستند اما میتوان از باتوم کوهنوردی به عنوان تیرک استفاده کرد.
چادر تک نفره را نمیتوان به عنوان یک کیسه بیواک تعریف کرد. زیرا از لحاظ جنس و امکانات و وزن این دو‌با هم متفاوت هستند. اما از بهترین گزینه‌ها برای بیواک هستند. شرکت راب و بلک دایموند انواع هیبریدی از آن را برای بیواک با و یا بدون کیسه خواب عرضه کرده اند.
کیسه بیواک وزن کمتری نسبت به چادر یک نفره دارد. و به دلیل حبس کردن هوا در محیط کوچکتر، از چادر تکنفره گاهی گرمتر است، این افزایش گرما و عدم تعرق گاهی مشکلات دیگری به همراه میاورد. مانند مرطوبشدن بدن و البسه.
فضای داخلی کیسه بیواک بسیار محدودتر از چادر تکنفره است. تجهیزات دیگر را نمیتوان داخل آن برد. ( شدنی هست! اما دردسر دارد).
قیمت آن نیز از چادر تکنفره بمراتب کمتر است.
بطور مثال یک چادر تکنفره با دیرک قوسی آلمینیومی از شرکت راب حدود ۴۰۰ دلار است. در مقابل یک کیسه بیواک سبک از همان شرکت حدود ۱۵۰ دلار و کیسه فوق سبک از برندی دیگر حدود ۸۹ دلار.
نکات ضروری برای خرید کیسه‌های بیواک:
انتخاب بین یک کیسه بیواک و یا یک شلتر بیواک یک انتخاب شخصی است اما باید این قابلیت‌ها را داشته باشد.
جنس آن ضد آب بوده و تمامی درزهای آن آب‌بندی شده است.
در صورت امکان، جنس زیرین آن باید در مقابل اصطکاک و وسایل و یا سنگ تیز مقاوم باشد. (این نکته برای کیسه بیواک سبک مهم است)
قابلیت تنفسی و ضد تعرق مناسبی داشته باشد.
تناسب حجم و وزن مناسبی داشته باشد. تا آنجا که جا دارد اندازه بزرگ آن را انتخاب کنید)
فضای کاملا کافی دراختیار بگذارد، هنگام خرید کیسه بیواک به اندازه پاها و شانه‌ها و فضای مربوط به آن در کیسه بیواک باید دقت کرد.
برای راحتی ورود و خروج از آن و تبادل هوای بهتر میبایست دارای حداقل یک زیپ بلند باشد.
از رنگهای فسفری، قرمز، زرد، نارنجی و یا هر رنگ روشن دیگری در آن استفاده شده است.
فراموش نکنیم: ما یک کیسه بیواک میخواهیم و نه یک توری استتار.
نکته: توجه داشته باشیم که کیسه بیواک را برای استفاده در چه نوع برنامه‌ای لازم داریم. بطور مثال اگر آنرا برای استفاده در محیط گرم تهیه میکنیم دقت کنیم حتما قسمت صورت آن از جنس توری باشد، هم راه تنفس بهتری دارد و هم از شر پشه راحت هستیم.
مزایای استفاده از کیسه بیواک
تقریبا در اکثر شرایط میتوان جا و مکانی برای بیواک و استفاده از این وسیله را پیدا کرد. برای استفاده از کیسه ها بیتوته فقط به فضایی به اندازه بدن خود که در نقطه امنی قرار دارد، نیاز داریم.
کیسه بیواک را میتوان به سرعت آماده کرد.
با توجه به فضای بسیار کمی که لازم دارد، (یک فرد نشسته و یا درازکشیده)، میتوان از آن در فضاهای بسیارتنگ و کوچک نیز استفاده کرد.
سطح زیرین کیسه های استاندارد، از جنس ضد آب طراحی شده‌اند و همین امر موجب حفاظت بیشتر دربرابر رطوبت و باد میشود.
ترکیب یک غار برفی و یا سنگر برفی و کیسه بیواک و البته به همراه یک زیرانداز مناسب، امکان بیواک مناسبی را در اختیار قرار میدهند.
معایب استفاده از کیسه بیواک
برعکس چادر تکنفره، کیسه بیواک به دلیل نوع طراحی دارای فضای محدودی است. همین محدودیت فضا موجب میشود که ابزار و وسایل ما در طول شب خارج از کیسه و در معرض فضای آزاد قرار بگیرند.
ورود و خروج به کیسه بیواک، بویژه در فضا و شرایط نامساعد جوی مانند هوای بارانی قدری مشکل است وحتی میتواند موجب ورود رطوبت به داخل آن شود.
در مقایسه با چادر به علت وجود فضای محدود، فضای داخل آن مستعد و آماده دَم کردن و تعرق می‌باشد. در نتیجه ممکن است برای تبادل هوا مجبور شویم تا صبح چندین بار اقدام به باز و بسته کردن زیپ کیسه کنیم که البته همین امر مشکلات دیگری به همراه خواهد داشت که اگر رعایت نشود باعث رطوبت واحساس سرمای بیشتری شود.
سخن پایانی و توصیه شخصی:
کیسه بیواک هیچوقت از اولین خریدهای تجهیزات کوهنوردان نیست. قبل از آن تهیه کفش و کوله و البسه و کیف کمکهای اولیه و گاهی تجهیزات دیگر مهمتر و ارجعیت دارند.
اما اگر روزی روزگاری نیاز به داشتن یک کیسه بیواک ضروری بود، آنوقت بمانند تمامی تجهیزات کوهنوردی، هنگام خرید نیز در بودجه خود پس انداز نکنید. در حد توان بهترین نوع ممکنه را تهیه کنید. البته باید بدانیم، بهترین! همیشه گرانترین! نیست.
به جنس و دوخت آن بسیار حساس و با دقت باشید . بسیاری از کیسه بیواکهای ارزان قیمت پارچه مصرف شده در آن قابلیت تنفس ندارند. آنها بعد از چند ساعت از داخل عرق میکنند و بسیار دردسرساز خواهند شد، بخصوص در فصول سرد سال.
توصیه میکنم حداقل سالی یکبار به همراه چند تن از همنوردان پر تجربه تر خود یک بیواک برنامه ریزی شده باحداقل امکانات را تجربه کنید. تجربیات کسب شده یقینا تجربیات نابی خواهند بود و در شرایط اضطراری نجات دهنده.
به شبمانی اضطراری و موقت در کوهستان و در طبیعت و با حداقل امکانات ( بیرون از پناهگاه) را «بیواک» «Bivouac» میگویند.
تصمیم به بیواک در شرایطی اضطراری گرفته میشود که ادامه دادن راه، باعث بیشتر به خطر افتادن جانمان شود. از نمونه‌های این شرایط اضطراری میشود به تاریک شدن هوا بدلیل مدیریت نکردن زمان، خستگی مفرط، حادثه برای یکی از افراد تیم یا خودمان، صدمه دیدن تجهیزات، تغییر شرایط جوی و گم کردن مسیر، اشاره کرد.
ریشه کلمه بیواک در زبان فرانسوی است و عموما در بسیاری از زبانهای دنیا در بین کوهنوردان، برای عنوان منظور «شبمانی اضطراری با حداقل امکانات در دل طبیعت» استفاده میشود.
در بین کوهنوردان ایران و در مراجع فارسی نیز از عنوان بیواک برای شبمانی اضطراری استفاده میشود. گاهی نیز از معادل فارسی آن “بیتوته” استفاده میشود.
اما این کلمه ساده بسیار فراتر از فقط یک لفظ ساده است، بیواک یک تاکتیک حساب شده به همراه تکنیکها و تجهیزات مختلف برای بقا در شرایط اضطراری در کوهستان است که نیاز به آموزش و کسب تجربه دارد.
انواع بیواک
اگر قرار باشد بیواک را تقسیم‌بندی کنیم، میتوان آن را به سه دسته اصلی تقسیم بندی کرد که نحوه اجرای آنها با یکدیگر متقاوت هستند.
بیواک از پیش برنامه ریزی شده و با حداقل تجهیزات
بیواک ناخواسته همراه با حداقل تجهیزات
بیواک ناخواسته بدون هیچ نوع تجهیزات
بیواک از پیش برنامه ریزی شده و با تجهیزات بیواک، با هدف سرعت بخشیدن، سبکبار بودن در حین اجرای یک صعود و فرود و گاهی با هدف ارتقاع و تمرین سطح صعود، انجام میشود و بدلیل اینکه از پیش برنامه ریزی شده، با آگاهی و آمادگی قبلی انجام میشود، عموما، البسه و تجهیزات مناسب مثل کیسه خواب و یا کیسه بیواک زیرانداز و وعده‌های غذایی نیز به همراه برده میشود. این اقدام سرشار از تجربیات ناب است. (به لیست کوتاه و چند توصیه در ادامه این مطلب توجه فرمائید)
بیواک ناخواسته ( با تجهیزات) بیواک: همانطور که از اسمش پیداست، شبمانی است که بنا به شرایط گوناگون مثل تاریک شدن هوا، خستگی مفرط، حادثه برای یکی از افراد تیم یا خودمان، تغییرشرایط جوی و حتی گم شدن به ما ناخواسته تحمیل میشود و مجبور به شبمانی بین راه و یا همان بیواک میشویم. در یک طراحی و مدیریت برنامه خوب همیشه احتمال شرایط حاد در نظر گرفته میشود و از همین منظربرای احتمال یک بیواک اضطراری نیز تجهیزات مناسب مانند کیسه بیواک و تغذیه و البسه، همراه برده میشود. «اصطلاحا تجهیزات پلان بی»
نوع سوم بیواک که گاهی بدترین و پر خطرترین نوع بیواک محسوب میشود، بیواک برنامه ریزی نشده (ناخواسته) و «بدون» هیچ نوع تجهیزات بیواک است.
از این نوع شبمانی باید در حد توان پرهیز شود. این نوع بیواک بدون تجهیزات ضروری، نیاز به خلاقیت، شانس و تحمل فیزیکی و روانی بسیار بالای دارد.
محل انتخاب بیواک
محل انتخاب بیواک از هر نوع آن بستگی به محیط ، ارتفاع، و تجهیزات همراه دارد و نیاز به تجربه و قدری خلاقیت دارد. انتخاب محل بیواک در فصل زمستان و نوع برنامه با بقیه فصول تفاوت دارد.
بیواک را میتوان در یک جانپناه٬ سنگر برفی، کومه برفی، زیر سنگ ،روی طاقچه یک دیواره، بروی یک طاقچه مصنوعی (پورتال ادج)، یک ننوی حرفه‌ای و با درنظر گرفتن شرایطی خاص در یک حفره در دل کوه ( ولی نه در غار و یاچاه) نیز سپری کرد.
برای دیواره نوردان: طاقچه ها و کنج ها یکی از بهترین مکانها بر روی دیواره برای بیواک هستند. طاقچه ها علاوه بر اینکه جای مناسب برای نشستن و گاه حتی دراز کشیدن را فراهم میکنند. (مانند طاقچه آرش اولتراورس مسیر فرانسویها دیواره علم‌کوه).
بسیار مهم است قبل از برنامه با صعود دیداری و مطالعه کروکی مسیر، مکانهای مناسب برای بیواک احتمالی را در نظر گرفت. نه فقط توسط سرپرست، بلکه توسط تمام افراد تیم. برخی اوقات برای رسیدن به یک محل مناسب بیواک حتی فرود و صعود مضاعف روز بعد، اجتناب ناپذیر است!
بیواک معلق:
شاید بتوان گفت ناراحت ترین و ناخوشایندترین نوع بیواک در حالتی است که شما مجبور هستید به شکل معلق یا نیمه معلق بیواک کنید. در این حالت سندروم حاد هارنس بسیار شایع است و بخاطر فشار بر روی اندام تحتانی و ضعیف شدن خون رسانی احتمال یخزدگی اندام وجود دارد. میتوان گفت که بیواک معلق آخرین انتخاب برای بیتوته است.
استفاده از ننو های مخصوص بیواک و پورتال ادج هم از روشهای بیواک محسوب می شوند. باید بخاطر داشت نصب آنها زمانبر است و استراحت در ننو ها نیز طاقت فرسا هستند.
باید در اینجا توجه داشت :بسیاری از مکانهای دشوار برای دسترسی انسانها، میتواند محل زندگی بعضی ازجانداران باشد که باید به آن توجه کرد.
تمرین بیواک برنامه ریزی شده:
تمرین بیواک برنامه ریزی شده بخشی از یک تاکتیک و راه حل برای شبمانی در بسیاری از برنامه‌های سبکبار است. این بخش از تاکتیک صعود یا با هدف هم سطح نمودن و یا ارتقاع آمادگی تیم، قبل از برنامه اصلی، تمرین میشود.
تجهیزات ضروری برای یک بیواک طراحی شده (نه کمپینگ):
یک سرپناه مانند زیر انداز و یا سایه بان، بعضی پانچوها این امکان را در اختیار قرار میدهند.
تجهیزات خواب (مثل کیسه خواب سبک یا کیسه بیواک، زیر انداز )
پوشاک خشک و اضافی شامل جوراب ، کلاه گرم و کلاه طوفان البسه بالا پوش و پایین‌پوش و ترجیها هر سه لایه.
تجهیزات خوراک پزی سبک
غذا (ترجیحا از نوع خشک و آماده) تنقلات، شکلات های انرژی زا
آب اضافه (ترجیحا گرم)
تجهیزات روشنایی ( حداقل چراغ پیشانی به همراه باطری اضافه) کبریت و فندک و چند عدد قرص الکل جامد
زیرانداز سبک و مناسب
لوازم رفع حاجت ( دستمال خشک و مرطوب، کیسه حمل مدفوع)
لوازم مطالعه و دفتر برای یاداشت
و اگر برنامه اصلی صعود چند مرحلهای یک دیواره است، و در مسیر نیز طاقچه طبیعی وجود ندارد، همراه بردن یک پورتال ادج پیشنهاد میشود.
پورتال ادج یک طاقچه بسیار سبک قابل حمل برای نصب بروی دیواره و یا بصورت معلق و با هدف استراحت بروی آن است. چهارچوب آن توسط لوله های آلیمینیومی مهار شده و کف آن از پارچه‌های مقاوم ساخته میشود. در نوع تک نفره و یا دونفره وجود دارد.
آمادگی برای یک بیواک برنامه ریزی نشده:
صعود همیشه میتواند مخاطره آمیز باشد، مدیریت خطر و کاهش درصد احتمالات آن باید مستمر از پیش و درحین برنامه آنالیز و بررسی و راه حل انتخاب شود. ما به عنوان فعال کوهنوردی همیشه و در همه حال بخصوص در فصل زمستان و در برنامه های آلپی و سبکبار، باید از قبل به این نوع بیواک فکر کنیم و احتمال آن را نیز درنظر داشته باشیم. و در صورت امکان حداقل تجهیزات ضروری را با خود به همراه داشته باشیم در این صورت است که حتی بیواک های ناخواسته هم از درصد خطر کمتری برخوردار خواهد بود.
اما اگر ما در برنامه خود (حتی یک روزه!) برای بیواک احتمالی هیچ طرح و تدارکی ندیده باشیم آنگاه است که یک شب سخت در شرایط بسیار پیچیده‌ای را پیش رو خواهیم داشت.
بیواک ناخواسته و اضطراری در ارتفاعات پایین و در فصول گرم می تواند با آمادگی روحی بالا، نسبتا خوب و حتی راحت سپری شود٬ اما اگر ما در ارتفاعات بالا در طوفان، باران، باد و برف باشیم٬ آنگاه بیواک ناخواسته می تواند بسیار سخت و پرریسک و مخاطره آمیز باشد.
تجهیزات اصلی برای یک بیواک برنامه ریزی نشده:
پوشاک اضافه شامل: شلوار و لباس گرم، جوراب اضافه، کلاه گرم و کلاه طوفان
چراغ پیشانی با باطری اضافه، کبریت و فندک و چند عدد قرص الکل جامد
مقداری مواد غذایی شامل: تنقلات، شکلات های انرژی زا
آب اضافه (ترجیحا گرم
پتوی نجات و در برنامه های زمستانی حتما کیسه بیواک
تمامی این تجهیزات برای هر نفر در نظر گرفته میشود و توسط همان فرد نیز حمل میشود.
در لابلای اغلب مطالبم عنوان میکنم، کوله خالی تشکیل شده است از : یک دست لباس خشک و اضافه، کاپشن یا بادگیر، قدری خوراک خشک، کیف کمکهای اولیه و بقا، یک چراغ پیشانی و پتوی نجات.
پتوی نجات (Emergency Blanket):
پتوهای فوق سبک ساخته شده از مسنوجات الیاف مصنوعی که دارای پوشش بسیار نازک آلومینیوم هستند که می تواند ما را در مقابل سرما و گرما محافظت نماید. این پتو ها بسیار سبک و کارا می باشند و نقطه ضعف آنها آسیب پذیری بالا در مقابل پارگی است.
کیسه بیواک در حقیقت یک کیسه فوق سبک با یک ورودی است، تهیه شده از مسنوجات هایتک و الیاف مصنوعیبا لایه‌ای از عایق حرارتی (آلیمینیومی نازک) که نقش لایه حفاظتی بین نفر داخل و محیط اطراف وی را ایفا میکند و از این طریق باعث حفاظت حداقلی از باد و سرما میشود.به دلیل وزن و حجم بسیار کم این کیسه های بیواک در مقابل کارایی قابل ملاحظه آنها، اغلب در بسیاری از برنامه‌ها توصیه می شود، هر نفر در کوله خود یکعدد کیسه بیواک بهمراه داشته باشد.
چند توصیه برای بیواک برنامه ریزی نشده:
تصمیم عملی کردن یک بیواک ناخواسته را باید قبل از تاریک شدن هوا گرفت و دیگر به صعود یا فرود ادامه نداد. بنا به نوع فعالیت، اقدام به بیواک متفاوت است.
بیواک در کوهپیمای و یا کوهنوردی اسکی کوهستان، غارنوردی با بیواک در صعود مرحله ای و میکس بروی یک گرده یا دیواره متفاوت خواهد بود اما تماما از یک قانون کلی پیروی میکنند و آن چیزی نیست جز ایمنی! ایمنیاز سرما، از سقوط سنگ، از بهمن احتمالی، حمله حیوانات درنده، رعد و برق، شرایط نامناسب جوی و ایمنیشخصی و گروهی.
یک نقطه باد پناه، در حد امکان راحت و خشک را برای گذراندن شب پیدا کنید.
اگر جوراب هایتان خیس هستند، انها را با یک جوراب خشک تعویض کنید. اگر جوراب اضافه به همراهندارید، میتوان پاها را موقتا داخل آستین یک کاپشن و یا داخل کوله پشتی قرار داد. در تمام مدت بفکر یخ زدگی اندامها باشید.
از وزش باد بدور باشید.
اگر کفش کوه به پا دارید و داخل آن خشک است پس از تعویض جورابها آن را سریعا بپوشید و تا حد امکان آنرا از پایتان خارج نکنید. البته این نکته بستگی به شرایط دارد. توجه داشته باشید، قرار دادن هر عضوی بدون پوشش در معرض سرما و باد، خطر یخ زدگی اعضا را به دنبال خواهد داشت. در شرایطی میتوان پاها را داخل کوله پشتی قرار داد.
تمام لباسهای خشک و گرمتان را بپوشید و اگر کاپشن و شلوار بادگیر و یا کاپشن و شلوار گورتکس به همراهدارید آن را به عنوان لایه آخر بپوشید. کت و یا کاپشن پر به عنوان لایه آخر مناسب نیستند.
تمام زیپها و کشها و بندهای کاپش و شلوار را محکم کنید تا از ورود باد و سوز جلوگیری شود.
اگر پانچو و یا یک زیرانداز به همراه دارید، آن را بالای سرتان بمانند طاق نصب کنید تا از باد و باران در امان باشید. اینکار اغلب نیاز به خلاقیت دارد. اگر این امکان وجود نداشت پانچو و یا زیر انداز را بمانندیک پتو بهروی خود بپیچانید.
از پتوی نجاتی که در داخل کیف کمکهای اولیه به همراه دارید استفاده کنید. در صورت امکان پتوی نجات رابه دور خودتان بپیچید در این صورت می توانید گرمای بیشتری تولید کنید.
خلاق باشید.
اگر کیسه زباله یا کیسه خرید به همراه دارید از آنها به عنوان کاور کفش و یا دستکش استفاده کنید. حفظ گرما مهمترین اقدام است و فراموش نکنید که سردترین زمان شبانه روز ، ساعات قبل از طلوع آفتاب می باشد .
اگر در محیطی برفی هستید از نشستن مستقیم بروی برف خودداری کنید. سطح برف گرمای بدن را به خودجذب میکند و باعث حدر رفتن مهمترین سرمایه فعلی یعنی گرما میشود. جذب گرما باعث آب شدن برف میشود،رطوبت و خیسی البسه و باد یعنی خطر مثلث شوم سرما. بنابراین سعی کنیم از تمام وسایلی که به همراه داریمبه شکل بهینه استفاده کنیم. بطور مثال با پهن کردن طنابهای صعود میتوانیم از آن به عنوان یک عایق زیرانداز استفاده کنیم. و یا با قراردادن پاها داخل کوله پشتی برای حفاظت از پاها از سرما.
اگر دستکشی به همراه دارید سعی کنید آن را تا حد امکان از دستان خود خارج نکنید.
بنشینید و یا بهتر بگویم چمباتمه بزنید، دستها را به صورت ضربدر به روی سینه و پاها جمع شده درون بدن قرار دهید. کمترین تبادل حرارتی با محیط و کمترین اتلاف دمای بدن در این حالت اتفاق می افتد.
مراقب اندامهای تحتانی مثل انگشتان پا و دست باشید. تکان دادن انگشتان پا می تواند در جلوگیری ازیخزدگی آنها موثر باشد.
اگر نوشیدنی گرم به همراه دارید سعی کنید مصرف آن را مدیریت کنید.
اگر در محیطی برفی هستید و بیلچه برف به همراه دارید، ایجاد یک یک غار برفی و یا یک سنگر برفی میتواندانتخاب بسیار مناسبی برای بیواک باشد. ساخت ایگو به دلیل زمانبر بودن در ساخت، را پیشنهاد نمیکنم. بهامنیت محل ایجاد کومه و یا سنگر برف دقت کنید. به تکنیک تهویه داخل آن و علامتگذاری محل سنگر و یا غاربرفی دقت کنید.
در مطلبی جداگانه ایگلو، غار برفی، سنگر برفی را بررسی خواهم کرد.
زمان و بیواک:
زمان نامناسب بیواک می تواند خطرات جدی به دنبال داشته باشد. بیواک زودتر از موعد خصوصا در آب و هوایسرد بدلیل تحرک پائین بدن، می تواند انرژی شما را تخلیه کرده و باعث هایپوترمی شود. همچنین بیواک دیرتر ازموعد هم می تواند همین خطرات را در پی داشته باشد. سعی کنید قبل از اینکه تخلیه انرژی شوید و یا بهتاریکی برخورد کنید یک مکان مناسب، مسطح و بادپناه را برای بیواک انتخاب کنید.
خطرات بیواک:
هایپوترمی یا فرو دمایی
بغیر از خستگی سه عامل دیگر در هایپوترمی دخالت دارند: سرما, باد, رطوبت
بنابراین در هنگام بیواک به این سه نکته توجه کنید. جهت جلوگیری از اتلاف انرژی و از دست دادن دمای بدن رعایت چند نکته زیر الزامی است:
از تماس مستقیم با اجسام سرد بپرهیزید. این اجسام میتوانند وسایل فنی فلزی صعود و یا صخره های مرطوب و یخزده ای باشند که شما در میان آنها بیواک کرده اید.
در حد امکان بدنتان را از معرض باد دور نگه دارید. استفاده از لباسهای ضد باد و یا پتوی نجات و کیسه بیواک و حتی پناه گرفتن در سمت بادپناه صخره ها می تواند موثر باشد.
هوای سرد محیط با عمل دم وارد ریه ها می شود و در اثر دمای بدن در ریه ها گرم میشود. سپس این گرما به همراه بازدم از بدن خارج شده و به محیط منتقل می گردد. سعی کنید برای جلوگیری از این مورد از نقابهای صورت و یا کلاه طوفان استفاده کنید.
لباسهای خیس تا ۹۰ درصد خاصیت عایق بودن خود را از دست می دهند، گرمای بدن را شدیدا جذب خودشان میکنند و اگر هم باد مکملش باشد ، خاصیت سرمایش بیشتر از گرماییش است. بنابراین سعی کنید در تمام مدت خود را از معرض هرگونه رطوبت دور نگه دارید.
عواملی همچون ضعف و خستگی ، بیخوابی، گرسنگی و تشنگی، مصرف الکل و سیگار، مشکلات روحی مثل ترس و نامیدی و اضطراب و برخی بیماری ها مانند دیابت باعث تشدید هایپوترمی میشوند.
سخن پایانی:
صعود نیمی از برنامه است و بازگشت سلامت تمام برنامه.
مسلما عاقلانه نیست دها کیلو بار به همراه خود داخل کوله پستی حمل کنیم. هدف نیز این نیست! ام ایقینا ایمنی فردی و تیمی یکی از اصول کلیدی در تاکتیک صعود است. و فراموش نکنیم : کوله خالی تشکیل شده از: کیف کمکهای اولیه، کیف کوچک بقا، یک دست لباس خشک، قدری انرژی بار، فلاسک آب گرم و یک کیسه بیواک. حتی در برنامه یکروزه!
بیواک هنر بقا در شرایط اضطراری است و نیاز به کسب آموزش و تجربه دارد. عده‌ای آن را یک ضرورت میداند و عده‌ای غیر ضروری. اما تجربه یک بیواک برنامه ریزی شده بسیار پر ارزش است. آن را به همراه افراد پر تجربه، برنامه ریزی و اجرا کنید. اما نه بصورت انفرادی! و توجه داشته باشید، بیواک و کمپ با اینکه در نتیجه یکی هستند (سپری کردن شب است) اما در عمل بایکدیگر متفاوت هستند!
یکی از الزامات پیشرفت, داشتن ارتباط با غیر است. ارتباط داشتن با دیگران هم احتیاج به یک زبان مشترک دارد.
با فراوانی مطالب غیر فارسی و گاها شرکت کوهنوردان ایرانی در دوره های آموزشی با مدرسین خارجی و یا ترجمه کتب و مقالات تخصصی،نیاز به لغت نامه تخصصی کوهنوردی فارسی و به روز، که بتواند بسیاری از ابهامات را رفع نماید در بین کوهنوردان روز بروز بیشتر احساس میشد.
کتاب “واژه نامه تخصصی کوه نوردی و سنگ نوردی” نتیجه این نیاز بود وشاید در حال حاضر یکی از کاملترین واژهنامه تخصصی کوهنوردی به زبان فارسی باشد که میتواند مورد استفاده کوه نوردان، مربیان، طبیعت گردان و راهنمایان کوهستان و تمام فعالان در حوزه ترجمه کتب و مقالات کوهنوردی قرار گیرد.
این کتاب ارزشمند توسط آقای امین معین ترجمه و تدوین گردیده و خانم سمیرا اسماعیل زاده نیز آنرا ویرایش کرده‌اند و از طریق انتشارات سنایی نیز به چاپ رسیده است. این کتاب ۲۸۸ صفحه‌ای حاصل چهار سال تلاش و برگردان بیش از ۱۱۰۰ واژه و اصطلاحات کوهنوردی است.
پیشگفتار این کتاب نیز بقلم هیمالیا نورد عزیزمان آقای رضا زارعی نگارش شده است.
شخصا این کتاب را در کتابخانه‌ام دارم و تاکنون کمک بزرگی برایم بوده و فکر میکنم لازمه کتابخانه تمام کوهنوردان که اهل مطالعه منابع خارجی هستند، نیز باشد.
اطلاعات تکمیلی:
اسم کتاب: “واژه نامه تخصصی کوه نوردی و سنگ نوردی”
انتشارات سنایی
شماره شابک کتاب:978-964-8746-69-3
تلفن مرکز فروش انتشارات سنائی تهران۰۲۱۳۳۹۰۳۲۷۲
البته فکر میکنم این کتاب را میتوان در سایتهای خرید اینترنتی کتابهای فارسی نیز تهیه کرد.
اینکه آیا نسخه الکترونیکی و یا اصطلاحا پی دی اف آن نیز موجود است را اطلاعی ندارم.
اگر در بین دوستان کسی این کتاب را خوانده و یا یا اطلاعات بیشتری دارد، هم من و هم بقیه دوستان بسیار خوشحال میشیم که این اطلاعات را در کامنت با دیگران به اشتراک بگذارند.
کتاب از حس برف تا خطر بهمن یک کتاب با موضوع بهمنشناسی است که نویسنده آن آقای عبدالله اشتری است موفق شده اند در این کتاب مجموعه بسیار ارزشمند و مفیدی اطلاعات را در مورد بهمن و خطرات آن که بر مبنای تجربیات چند ده خودشان گردآوری شده برشته تحریر درآورند. این کتاب را به تمام فعالان در طبیعت و علاقه مندان آگاهی بیشتر در مورد بهمن و خطرات آن پیشنهاد میکنم.
بهمن برف یک رخداد طبیعی محسوب میشه که اغلب نیز خسارات مالی و جانی فراوانی به همراه دارد. انسانها از دیرباز با این رخداد طبیعی درگیر بودن و سعی داشتن و همچنان دارند، که این عارضه طبیعی را بهتر بشناسن و بتونن با استفاده از این شناختها و تجربیات بدست آمده هرچه بهتر و مناسبتر با این رخداد روبرو بشن و در حد امکان از برزو آن جلوگیری کنند.
بهمنشناسی بواقع یک علم است. علمی که بر پایه تجربیات بنا شده. انتقال بهینه و آموزش این علم و تجربه نیز نیاز به اطلاعات مکتوب و غیر مکتوب دارد.
نویسنده این کتاب آقای عبدالله اشتری، موفق شده اند در این کتاب مجموعه بسیار ارزشمند و مفیدی اطلاعات را در مورد بهمن و خطرات آن که بر مبنای تجربیات چند ده خودشان گردآوری شده برشته تحریر درآورند. این کتاب را به تمام فعالان در طبیعت و علاقه مندان آگاهی بیشتر در مورد بهمن و خطرات آن پیشنهاد میکنم.
اطلاعات کتاب:
از حس برف تا خطر بهمن
نویسنده: استاد محترم آقای عبدالله اشتری
شماره شابک: ۹۷۸-۶۲۲-۹۸۱۷-۲۹۵.
ناشر: ترنجستان
این کتاب ارزشمند و مفید را میتوان از اکثر کتاب فروشی ها و یا سایتهای خرید اینترنتی کتابهای ورزش به آسانی تهیه کرد.
لطفا اگر شما نیز این کتاب را مطالعه کرده اید٬ من و بقیه دوستان عضو این سامانه بسیار خوشحال میشویم٬ نظر و یا نکات ارزشمندتان را در کامنت مطالعه کنیم.
کتاب از حس برف تا خطر بهمن یک کتاب با موضوع بهمنشناسی است که نویسنده آن آقای عبدالله اشتری است موفق شده اند در این کتاب مجموعه بسیار ارزشمند و مفیدی اطلاعات را در مورد بهمن و خطرات آن که بر مبنای تجربیات چند ده خودشان گردآوری شده برشته تحریر درآورند. این کتاب را به تمام فعالان در طبیعت و علاقه مندان آگاهی بیشتر در مورد بهمن و خطرات آن پیشنهاد میکنم.
بهمن برف یک رخداد طبیعی محسوب میشه که اغلب نیز خسارات مالی و جانی فراوانی به همراه دارد. انسانها از دیرباز با این رخداد طبیعی درگیر بودن و سعی داشتن و همچنان دارند، که این عارضه طبیعی را بهتر بشناسن و بتونن با استفاده از این شناختها و تجربیات بدست آمده هرچه بهتر و مناسبتر با این رخداد روبرو بشن و در حد امکان از برزو آن جلوگیری کنند.
بهمنشناسی بواقع یک علم است. علمی که بر پایه تجربیات بنا شده. انتقال بهینه و آموزش این علم و تجربه نیز نیاز به اطلاعات مکتوب و غیر مکتوب دارد.
نویسنده این کتاب آقای عبدالله اشتری، موفق شده اند در این کتاب مجموعه بسیار ارزشمند و مفیدی اطلاعات را در مورد بهمن و خطرات آن که بر مبنای تجربیات چند ده خودشان گردآوری شده برشته تحریر درآورند. این کتاب را به تمام فعالان در طبیعت و علاقه مندان آگاهی بیشتر در مورد بهمن و خطرات آن پیشنهاد میکنم.
اطلاعات کتاب:
از حس برف تا خطر بهمن
نویسنده: استاد محترم آقای عبدالله اشتری
شماره شابک: ۹۷۸-۶۲۲-۹۸۱۷-۲۹۵.
ناشر: ترنجستان
این کتاب ارزشمند و مفید را میتوان از اکثر کتاب فروشی ها و یا سایتهای خرید اینترنتی کتابهای ورزش به آسانی تهیه کرد.
لطفا اگر شما نیز این کتاب را مطالعه کرده اید٬ من و بقیه دوستان عضو این سامانه بسیار خوشحال میشویم٬ نظر و یا نکات ارزشمندتان را در کامنت مطالعه کنیم.
واقعیتایناستکهبراینجاتفرددرگیرشدهدربهمن، ( دربیشتراز ۵۰ درصدحوادث)،مافقط کمتر از پانزدهدقیقهفرصتداریم. با سپری شدن این زمان تعداد کمی شانس زنده ماندن دارند و پس از یک ساعت شانس زنده ماندن برابر است با صفر. بههمیندلیلاقداماتوواکنشسریعدیگرهمنوردان براینجاتفردیاافراد درگیر شده در بهمن، ازنکاتضروریومهماینفعالیتاست که پیوسته نیز توسط فعالان این رشته تمرین میشود.
به همراه داشتن یک ست کامل نجات بهمن در کوتاه کردن این پنجره حیاتی بسیار کمک کننده است.
ازتجهیزات مهم برایاسکیتورینگبهغیراز ست اسکی ( چوب اسکی، فیکس،پوست،باتوم،البسه،کلاهایمنی،عینک، کیف کمکهای اولیه، تغذیه و گاهی تجهیزات فنی) بههمراهداشتنتجهیزاتسهگانهامدادونجات است . این ست ابزارهای نجات جزوتجهیزاتبسیارمهمهمراهاسکیبازانخارجاز پیست و در کوهستان محسوب میشود.
مهم: این ست جزو تجهیزات فردی است. هر یک نفر باید یک ست به همراه داشته باشد.
همراه داشتن تجهیزات سه‌گانه امداد و نجات ، جزو تجهیزات بسیار و مهم و همراه اسکی بازان خارج از پیست و در کوهستان بشمار میاید.
درحالحاضردوگروهابزار برای ردیابی بهمن زدگان وجوددارد:
ابزارهایپاسیو (نیمهفعال) و
دستگاهایاکتیو (فعال).
دستگاهایترانسیور بهمن در گروه دستگاهای اکتیوو میدانی واکنش سریع بشمار میایند. ( هدف این مقاله است)
گیرنده‌های « رِکو» (Recco) جزو دستگاههای پاسیو (نیمه فعال) است. ( رادار رِکو را در مقاله دیگری بررسی خواهم کرد)
دستگاهترانسیورابزاریاستالکترونیکی که کارکرد آن وابسته به باتری است. تقریبابهبزرگییکتلفنهمراهویایکدستگاهجیپیاس (GPS) همراهاست.
وزنآنحدود۲۰۰تا۳۰۰گرماست. توسطیککیفمخصوصبهصورتحمایلو در بینلایههایلباسکوهنودان (اسکیبازان) قرار داده میشود. قرار گیری آن در بین لایه‌های لباس به دو دلیل عمده است:
اطمینان از سرد نشدن باتری
اطمینان از اینکه ترنسیور همیشه در نزدیکی فرد قرار دارد.
این دستگاهقابلیتارسالامواجرادیوییو (یا)دریافتسیگنالارسالشدهازدستگاهدیگریدرفرکانس KHZ457 رادارااست. داریسهآنتنداخلیبرایدریافتامواجارسالشدهدرسهجهتطولوعرضوعمقاست. (فاصله، جهت، عمق)
یک نمونه از دستگاه ترانسیور دیجیتال با امکان ردیابی چندین سیگنال ارسالی
دستگاه ترانسیور در دونوع اصطلاحا آنالوگ و دیجیتال در بین فعالان وجود دارد.
انواع انالوگ فقط فاصله و جهت را نشان میدهد. واسطه سمعی بصری ندارد. آنها دیگر تولید نمیشوند.
نمونه یک ترانسیور انالوگ
در انواع اصطلاحا دیجیتالی: آنها سه آنتن برای دیافت و تخمین جهت، فاصله و عمق دارند، واسطه سمعی بصری دارند. جدیدا شرکت اورتوکس نوعی از آنها را تولید کرده که توسط کلمات و جملات جهت و فاصله را اعلام میکند.
پنجرهایمنیبراینجاتفردیاافرادحادثهدیدهدراکثرمواقعفقط «حدودپانزدهدقیقه» است. پس از سپری شدن این دقایق طلایی شانس زنده ماندن فرد یا افراد زیر آوار بهمن سریعا کاهش پیدا میکند.
به همراه داشتن یک و یا هر سه تجهیزات (بیلچه برفی، میل‌سونداژ، ترانسیور بهمن) توسط دیگر همنوردان در نجات افراد درگیر بهمن در این زمان طلایی، متفاوت است.
برای مثال اگر سطح نخاله بهمن برای جستجو را حدودا یک زمین تنیس درنظر بگیریم:
همراه داشتن فقط ترانسیور: بیش از ساعت
ترانسیور و بیلچه برف: حدود ۲۵ دقیقه
ترانسیور، بیلچه و سونداژ: حدود ۱۱ دقیقه
به همراه داشتن یک ست کامل نجات بهمن در کوتاه کردن این پنجره حیاتی بسیار کمک کننده است.
نکاتضروریواستاندارددرصعودبااسکیکوهستانایناستکهتمامهمنوردانقبلازشروعبرنامهدستگاهایترانسیوخودرابایکدیگرهمسانسازیوهماهنگ و از کار کرد آن اطمینان حاصلمیکنند.
درآغازبرنامههمهافرادگروهدستگاهخودرارویوضعیت ارسال و سرپرست و یا یکی از افراد گروه دستگاه خود را در وضعیت دریافت سیگنال تنظیم میکند. سپس تمامی افراد تیم یک بیک و با فاصله از مقابل وی عبور کرده تا دستگاه وی علامت دریافت سیگنال را تایید کند. در پایان نیز دستگاه خود را به حالت ارسال تنظیم میکند.
پس از آن همان عمل توسط فرد دیگری از گروه به عنوان دریافت کننده سیگنال و بقیه افراد در حالت ارسال از مقابل وی عبور میکنند. این عمل به تعداد افراد حاضر در تیم در شروع برنامه تکرار میشود تا از عملکرد صحیح زنجیره ترانسیور اطمینان پیدا کرد.
مثال: تیم سه نفره است.
A دریافت سیگنال، B و C ارسال سیگنال
B دریافت سیگنال، A و C ارسال سیگنال
C دریافت سیگنال، A و B ارسال سیگنال
در پایان A,B,C همگی دستگاه خود را به حالت ارسال سیگنال تنظیم میکنند و با صدای بلند آن را تایید میکنند.
درصورتوقوعبهمن افرادیکهدچارسانحهنشدهاند ، دستگاهخودرارویوضعیتگیرندهقراردادهوبادنبالکردن اطلاعاتنشاندادهشدهتوسطدستگاه،میتوانند جهت امواجارسالیراشناسایی نمایند. به آن جهت حرکت کرده و با نزدیکتر شدن به میدان سیگنال و تعین حدودی محل دفن شروعبهمکانیابیتوسطمیلسونداژکردهوسپس اقدام به نجات فرد اززیرآواربرفتوسط بیلچهآلیمینیومیخودکند.
تکنیک و تاکتیک‌های مختلفی برای این جستجو وجود دارد که در مقاله دیگری به آن میپردازم.
ویژگیهایلازمبرایدستگاههایترانسیور:
بُرد:شعاعیکدستگاهترانسیور جدید باباتریهاینوحدود هفتاد متراست. درسریجدیدآنها در مد آنالوگ تاصدمترنیزبه خوبیسیگنالهارادریافتمیکنند.
مقاومت:جعبهایندستگاههامعمولادارای مقاوت مناسبی هستندو عموما در حفاظوغلافایمنیبفروشمیرسندو در کل مقاوتبالاییازخودنشانمیدهند.
نکتهبعدیامکانآپدیتنرمافزارایندستگاهاهستندکهبایدبتوانآنهاراازطریقاینترنتوفقطتوسطیککابل، ( ترجیحا یواسبی) آپدیتکرد. بعضی از برندها این امکان را ندارند و باید برای بروزرسانی آنها را به نمایندگی ارسال کرد.
در خرید ترانسیورهایکهفقطباباطریداخلیشارژشوندهکارمیکنندنیزبهتراست چندبار فکر کنیم.
در صورت امکان ترانسیوری را انتخاب شود که امکان ردیابی بیش از یکنفر را دارد.
از ترانسیورهای به امانت گرفته شده برای برنامه‌های جدی، لازم است قدری تامل کنیم. مگر اینکه از سلامت دستگاه ۹۹ درصد اطمینان دارید.
نظرتان را به دیدن فیلمی کوتاه راجع به این ابزار دعوت میکنم.
واقعیتایناستکهبراینجاتفرددرگیرشدهدربهمن، ( دربیشتراز ۵۰ درصدحوادث)،مافقط کمتر از پانزدهدقیقهفرصتداریم. با سپری شدن این زمان تعداد کمی شانس زنده ماندن دارند و پس از یک ساعت شانس زنده ماندن برابر است با صفر. بههمیندلیلاقداماتوواکنشسریعدیگرهمنوردان براینجاتفردیاافراد درگیر شده در بهمن، ازنکاتضروریومهماینفعالیتاست که پیوسته نیز توسط فعالان این رشته تمرین میشود.
به همراه داشتن یک ست کامل نجات بهمن در کوتاه کردن این پنجره حیاتی بسیار کمک کننده است.
ازتجهیزات مهم برایاسکیتورینگبهغیراز ست اسکی ( چوب اسکی، فیکس،پوست،باتوم،البسه،کلاهایمنی،عینک، کیف کمکهای اولیه، تغذیه و گاهی تجهیزات فنی) بههمراهداشتنتجهیزاتسهگانهامدادونجات است . این ست ابزارهای نجات جزوتجهیزاتبسیارمهمهمراهاسکیبازانخارجاز پیست و در کوهستان محسوب میشود.
مهم: این ست جزو تجهیزات فردی است. هر یک نفر باید یک ست به همراه داشته باشد.
همراه داشتن تجهیزات سه‌گانه امداد و نجات ، جزو تجهیزات بسیار و مهم و همراه اسکی بازان خارج از پیست و در کوهستان بشمار میاید.
درحالحاضردوگروهابزار برای ردیابی بهمن زدگان وجوددارد:
ابزارهایپاسیو (نیمهفعال) و
دستگاهایاکتیو (فعال).
دستگاهایترانسیور بهمن در گروه دستگاهای اکتیوو میدانی واکنش سریع بشمار میایند. ( هدف این مقاله است)
گیرنده‌های « رِکو» (Recco) جزو دستگاههای پاسیو (نیمه فعال) است. ( رادار رِکو را در مقاله دیگری بررسی خواهم کرد)
دستگاهترانسیورابزاریاستالکترونیکی که کارکرد آن وابسته به باتری است. تقریبابهبزرگییکتلفنهمراهویایکدستگاهجیپیاس (GPS) همراهاست.
وزنآنحدود۲۰۰تا۳۰۰گرماست. توسطیککیفمخصوصبهصورتحمایلو در بینلایههایلباسکوهنودان (اسکیبازان) قرار داده میشود. قرار گیری آن در بین لایه‌های لباس به دو دلیل عمده است:
اطمینان از سرد نشدن باتری
اطمینان از اینکه ترنسیور همیشه در نزدیکی فرد قرار دارد.
این دستگاهقابلیتارسالامواجرادیوییو (یا)دریافتسیگنالارسالشدهازدستگاهدیگریدرفرکانس KHZ457 رادارااست. داریسهآنتنداخلیبرایدریافتامواجارسالشدهدرسهجهتطولوعرضوعمقاست. (فاصله، جهت، عمق)
یک نمونه از دستگاه ترانسیور دیجیتال با امکان ردیابی چندین سیگنال ارسالی
دستگاه ترانسیور در دونوع اصطلاحا آنالوگ و دیجیتال در بین فعالان وجود دارد.
انواع انالوگ فقط فاصله و جهت را نشان میدهد. واسطه سمعی بصری ندارد. آنها دیگر تولید نمیشوند.
نمونه یک ترانسیور انالوگ
در انواع اصطلاحا دیجیتالی: آنها سه آنتن برای دیافت و تخمین جهت، فاصله و عمق دارند، واسطه سمعی بصری دارند. جدیدا شرکت اورتوکس نوعی از آنها را تولید کرده که توسط کلمات و جملات جهت و فاصله را اعلام میکند.
پنجرهایمنیبراینجاتفردیاافرادحادثهدیدهدراکثرمواقعفقط «حدودپانزدهدقیقه» است. پس از سپری شدن این دقایق طلایی شانس زنده ماندن فرد یا افراد زیر آوار بهمن سریعا کاهش پیدا میکند.
به همراه داشتن یک و یا هر سه تجهیزات (بیلچه برفی، میل‌سونداژ، ترانسیور بهمن) توسط دیگر همنوردان در نجات افراد درگیر بهمن در این زمان طلایی، متفاوت است.
برای مثال اگر سطح نخاله بهمن برای جستجو را حدودا یک زمین تنیس درنظر بگیریم:
همراه داشتن فقط ترانسیور: بیش از ساعت
ترانسیور و بیلچه برف: حدود ۲۵ دقیقه
ترانسیور، بیلچه و سونداژ: حدود ۱۱ دقیقه
به همراه داشتن یک ست کامل نجات بهمن در کوتاه کردن این پنجره حیاتی بسیار کمک کننده است.
نکاتضروریواستاندارددرصعودبااسکیکوهستانایناستکهتمامهمنوردانقبلازشروعبرنامهدستگاهایترانسیوخودرابایکدیگرهمسانسازیوهماهنگ و از کار کرد آن اطمینان حاصلمیکنند.
درآغازبرنامههمهافرادگروهدستگاهخودرارویوضعیت ارسال و سرپرست و یا یکی از افراد گروه دستگاه خود را در وضعیت دریافت سیگنال تنظیم میکند. سپس تمامی افراد تیم یک بیک و با فاصله از مقابل وی عبور کرده تا دستگاه وی علامت دریافت سیگنال را تایید کند. در پایان نیز دستگاه خود را به حالت ارسال تنظیم میکند.
پس از آن همان عمل توسط فرد دیگری از گروه به عنوان دریافت کننده سیگنال و بقیه افراد در حالت ارسال از مقابل وی عبور میکنند. این عمل به تعداد افراد حاضر در تیم در شروع برنامه تکرار میشود تا از عملکرد صحیح زنجیره ترانسیور اطمینان پیدا کرد.
مثال: تیم سه نفره است.
A دریافت سیگنال، B و C ارسال سیگنال
B دریافت سیگنال، A و C ارسال سیگنال
C دریافت سیگنال، A و B ارسال سیگنال
در پایان A,B,C همگی دستگاه خود را به حالت ارسال سیگنال تنظیم میکنند و با صدای بلند آن را تایید میکنند.
درصورتوقوعبهمن افرادیکهدچارسانحهنشدهاند ، دستگاهخودرارویوضعیتگیرندهقراردادهوبادنبالکردن اطلاعاتنشاندادهشدهتوسطدستگاه،میتوانند جهت امواجارسالیراشناسایی نمایند. به آن جهت حرکت کرده و با نزدیکتر شدن به میدان سیگنال و تعین حدودی محل دفن شروعبهمکانیابیتوسطمیلسونداژکردهوسپس اقدام به نجات فرد اززیرآواربرفتوسط بیلچهآلیمینیومیخودکند.
تکنیک و تاکتیک‌های مختلفی برای این جستجو وجود دارد که در مقاله دیگری به آن میپردازم.
ویژگیهایلازمبرایدستگاههایترانسیور:
بُرد:شعاعیکدستگاهترانسیور جدید باباتریهاینوحدود هفتاد متراست. درسریجدیدآنها در مد آنالوگ تاصدمترنیزبه خوبیسیگنالهارادریافتمیکنند.
مقاومت:جعبهایندستگاههامعمولادارای مقاوت مناسبی هستندو عموما در حفاظوغلافایمنیبفروشمیرسندو در کل مقاوتبالاییازخودنشانمیدهند.
نکتهبعدیامکانآپدیتنرمافزارایندستگاهاهستندکهبایدبتوانآنهاراازطریقاینترنتوفقطتوسطیککابل، ( ترجیحا یواسبی) آپدیتکرد. بعضی از برندها این امکان را ندارند و باید برای بروزرسانی آنها را به نمایندگی ارسال کرد.
در خرید ترانسیورهایکهفقطباباطریداخلیشارژشوندهکارمیکنندنیزبهتراست چندبار فکر کنیم.
در صورت امکان ترانسیوری را انتخاب شود که امکان ردیابی بیش از یکنفر را دارد.
از ترانسیورهای به امانت گرفته شده برای برنامه‌های جدی، لازم است قدری تامل کنیم. مگر اینکه از سلامت دستگاه ۹۹ درصد اطمینان دارید.
نظرتان را به دیدن فیلمی کوتاه راجع به این ابزار دعوت میکنم.
